Skala w Rezerwacie Polanki

W północno-wschodniej części Rezerwatu Polanki, kilka kilometrów od Sanoka, można natknąć się na dwie imponujące formacje skalne wyrastające wprost z karpackiej buczyny. „Duży Kamień” i „Mały Kamień” – bo tak nazywają je lokalni – to piaskowcowe wychodnie, które zaskakują rozmiarami i kształtem w sercu podkarpackich lasów. Pierwsze wrażenie? Skały zdają się nie pasować do otoczenia, jakby ktoś celowo umieścił tu wielkie kamienne bloki.

Rezerwat Polanki powstał w 1996 roku głównie po to, by chronić naturalne zbiorowiska buczyny karpackiej. Ale te formacje skalne szybko stały się jedną z głównych atrakcji dla odwiedzających. I nie bez powodu.

Dwie skały, dwa charaktery

„Duży Kamień”, zwany też „Basztą”, wznosi się na wysokość około 12 metrów. Nazwa pasuje – rzeczywiście przypomina fragment średniowiecznej fortyfikacji wyłaniający się z leśnego dna. Zbudowany z piaskowca ciężkowickiego, ma wyraźną mikrorzeźbę, na której widać efekty wietrzenia. Można tu śledzić, jak woda, wiatr i mróz przez tysiące lat rzeźbiły kamień, tworząc szczeliny, wypukłości i zagłębienia.

„Mały Kamień” – określany również jako „Mur” – ma nieco inny charakter. Rozciąga się na długość około 16 metrów i faktycznie wygląda jak naturalny mur przebiegający przez las. Niższy od swojego większego towarzysza, ale równie ciekawy pod względem geologicznym.

Obie formacje uznano za pomniki przyrody. Nie tylko ze względu na rozmiary, ale też oryginalną formę i znaczenie dla zrozumienia procesów geologicznych zachodzących w tym rejonie Karpat.

W XIX wieku na terenie obecnego rezerwatu funkcjonowała kopalnia ropy naftowej. Do dziś można znaleźć resztki studni pokopalnianej – ciekawa pamiątka po przemysłowej przeszłości tego terenu.

Ścieżka dydaktyczna przez rezerwat

Do formacji skalnych prowadzi dobrze oznakowana ścieżka dydaktyczno-przyrodnicza o długości około 2 kilometrów. Trasa wyposażona jest w 10 przystanków tematycznych z tablicami informacyjnymi, które opisują nie tylko same skały, ale całe bogactwo rezerwatu – od buczyny karpackiej, przez rzadkie rośliny, po faunę.

Ścieżka jest łatwa, bez dużych przewyższeń, więc nadaje się dla rodzin z dziećmi. Spacer zajmuje około godziny, choć warto zarezerwować więcej czasu, żeby spokojnie poobserwować przyrodę i odpocząć przy skałach. Dzieci mogą uczyć się rozpoznawania drzew, tropienia śladów zwierząt i obserwowania procesów naturalnych zachodzących w lesie.

Przez rezerwat przebiegają też dłuższe szlaki turystyczne – zielony i czerwony – dla tych, którzy chcą połączyć wizytę przy skałach z dłuższą wędrówką po Górach Słonnych.

Co jeszcze zobaczysz w rezerwacie

Skały to nie jedyna atrakcja Polanek. Rezerwat rozciąga się na powierzchni prawie 185 hektarów i stanowi naturalną ostoję wielu rzadkich gatunków. Wśród roślin chronionych można tu spotkać lilię złotogłów, bluszcz pospolity, języcznik zwyczajny czy gnieźnika leśnego. Wiosną dno buczyny pokrywa się kobiercem gajowca żółtego, zawilców i groszku wiosennego.

Fauna też robi wrażenie. W rezerwacie żyją wilki i rysie, choć szansa na ich spotkanie jest minimalna – te zwierzęta unikają ludzi. Łatwiej natrafić na ślady jeleni, saren czy dzików. Miłośnicy ptaków mogą wypatrywać orlika krzykliwego, puchacza, sowy uszatej czy bociana czarnego, który gniazduje w głębi rezerwatu.

Na terenie rezerwatu występują źródła wody mineralnej – zmineralizowanej wody siarczkowej, która wypływa wprost z ziemi. To kolejny geologiczny akcent tego miejsca.

Punkt widokowy z panoramą na dolinę Sanu

Jednym z dodatkowych atutów rezerwatu jest punkt widokowy, z którego roztacza się szeroka panorama na dolinę Sanu i Zagórz. Warto tam zajrzeć, zwłaszcza w pogodny dzień – widok na meandrujący San i otaczające góry nagradza niewielki wysiłek wspinaczki.

To miejsce dawniej znane było jako Ripne. Nazwa ta funkcjonuje nadal w lokalnej tradycji, choć oficjalnie teren należy do rezerwatu Polanki.

Dla kogo to miejsce

Rezerwat Polanki i jego formacje skalne to dobry wybór dla rodzin z dziećmi szukających spokojnego kontaktu z naturą. Ścieżka dydaktyczna jest na tyle krótka i łatwa, że przejdą ją nawet młodsze dzieci, a tablice informacyjne dostarczają wiedzy w przystępnej formie.

Miłośnicy geologii docenią możliwość obejrzenia piaskowcowych formacji i procesów wietrzeniowych na żywym przykładzie. Obserwatorzy ptaków znajdą tu ciekawe gatunki, zwłaszcza w okresie lęgowym. A osoby szukające po prostu przyjemnego spaceru w lesie – też nie będą zawiedzeni.

Nie jest to miejsce wymagające szczególnej kondycji czy doświadczenia górskiego. Raczej spokojny leśny spacer z geologicznym akcentem.

Informacje praktyczne – jak dotrzeć, ile czasu, koszty

Rezerwat znajduje się w miejscowości Bykowce, w gminie Sanok, w obrębie Parku Krajobrazowego Gór Słonnych. Z Sanoka trzeba jechać drogą w kierunku Załuża, rezerwat jest położony po północnej stronie drogi, nad wsią Bykowce. Od głównej szosy prowadzi wąska asfaltowa droga wprost na parking przy wejściu do rezerwatu – dojazd jest prosty i dobrze oznakowany.

Wstęp do rezerwatu jest bezpłatny – można go zwiedzać przez cały rok bez ograniczeń czasowych. Nie ma też godzin otwarcia w tradycyjnym rozumieniu, to teren otwarty.

Na przejście ścieżki dydaktycznej warto zarezerwować około godziny, choć spokojny spacer z postojami przy tablicach i skałach może zająć półtorej godziny. Jeśli planujecie dłuższą wędrówkę szlakami turystycznymi, doliczcie odpowiednio więcej czasu.

Parking przy wejściu jest bezpłatny i pomieści kilkanaście samochodów. W sezonie letnim, zwłaszcza w weekendy, może być więcej odwiedzających, ale rezerwat rzadko bywa przepełniony.

Warto zabrać ze sobą wodę i coś do przekąszenia – w rezerwacie nie ma infrastruktury gastronomicznej. Dobre obuwie turystyczne też się przyda, choć ścieżka nie jest wymagająca, po deszczu może być miejscami ślisko.