Muzeum Rzemiosła w Krośnie

W secesyjnej kamienicy przy ulicy Piłsudskiego 19 w Krośnie mieści się muzeum, które opowiada historię rzemiosła całego regionu. To miejsce z charakterem – budynek zwany „Domem pod zegarem” sam w sobie ma ciekawą przeszłość, bo przez niemal cztery dekady działała w nim fabryka zegarów wieżowych. Dziś w sześciu salach ekspozycyjnych można zobaczyć, jak wyglądała praca szewca, kowala czy zegarmistrza jeszcze sto lat temu.

Historia budynku i fabryka zegarów

Kamienica powstała na przełomie XIX i XX wieku z inicjatywy Michała Mięsowicza – zegarmistrza, który postanowił rozwinąć swój warsztat w prawdziwą manufakturę. W latach 1901-1938 funkcjonowała tu Pierwsza Krajowa Fabryka Zegarów Wieżowych, która wyprodukowała około 280 mechanizmów trafiających do wież kościelnych i ratuszowych w całej Polsce.

Nie każdy wie, że mechanizmy z krośnieńskiej fabryki odmierzały czas w wielu miastach Galicji. Sam budynek zachował secesyjny charakter, a charakterystyczny zegar na fasadzie przypomina o jego pierwotnym przeznaczeniu.

Pierwsza Krajowa Fabryka Zegarów Wieżowych w Krośnie wyprodukowała prawie 280 mechanizmów zegarowych, które trafiły do wież w całej Polsce południowo-wschodniej.

Pomysł stworzenia muzeum pojawił się w latach 80. XX wieku w środowisku Cechu Rzemiosł Różnych. Po wykwaterowaniu lokatorów i remoncie trwającym od 1984 do 1987 roku, muzeum oficjalnie otwarto dla zwiedzających 17 marca 1990 roku.

Co można zobaczyć w Muzeum Rzemiosła

Wystawa stała nosi tytuł „Dzieje rzemiosła Polski południowo-wschodniej” i prezentuje narzędzia, wyroby oraz dokumenty z XVIII-XX wieku. Ekspozycja została zorganizowana w formie małych pracowni rzemieślniczych – każda przedstawia inny zawód.

W sześciu salach muzealnych odtworzono warsztaty szewskie z narzędziami do szycia i naprawy obuwia, stolarnię ze starymi stругами i piłami, kuźnię z kowadłem i młotami. Jest też pracownia zegarmistrza – nawiązująca bezpośrednio do historii budynku – gdzie można przyjrzeć się precyzyjnym narzędziom służącym do składania i regulacji mechanizmów.

Pozostałe działy to:

• Krawiectwo i modniarstwo z maszynami do szycia i wzornikami tkanin
• Tkactwo z krosnami i narzędziami do przędzenia
• Fryzjerstwo z historycznymi przyborami
• Bednarstwo – warsztat bednarski do produkcji beczek i kadzi
• Odlewnictwo i ślusarstwo
• Rymarstwo i siodlarstwo
• Pszczelarstwo z tradycyjnymi ulami
• Rzemiosła spożywcze

Atrakcją muzeum jest możliwość bliskiego kontaktu z eksponatami. W przeciwieństwie do wielu większych placówek, tutaj nie wszystko jest odgrodzone szybami – można naprawdę poczuć atmosferę dawnych warsztatów.

Dodatkowe lokalizacje muzeum w Krośnie

Muzeum Rzemiosła to nie tylko główny budynek przy ulicy Piłsudskiego. Placówka zarządza kilkoma innymi przestrzeniami w centrum miasta.

Piwnica PodCieniami przy Rynku 5 służy jako sala wystawowo-koncertowa. Organizowane są tam wystawy czasowe, kameralne koncerty oraz konferencje. W Piwnicy Przedprożnej przy Rynku 16 znajduje się stała wystawa poświęcona Janowi Szczepanikowi – wybitnemu wynalazcy związanemu z Krosnem, którego osiągnięcia w dziedzinie telewizji mechanicznej i tkanin kuloodpornych wyprzedziły swoją epokę.

Przy ulicy Grodzkiej 18 działa Pracownia Konserwatorska, gdzie renowowane są eksponaty muzealne. Muzeum prowadzi też Punkt Informacji Kulturalno-Turystycznej przy ulicy Słowackiego 2, gdzie można uzyskać informacje o wydarzeniach kulturalnych w mieście oraz atrakcjach turystycznych Pogórza i Beskidu Niskiego.

Dla kogo jest to miejsce

Muzeum spodoba się przede wszystkim osobom zainteresowanym historią codzienności i tradycyjnymi zawodami. Dzieci w wieku szkolnym mogą tu zobaczyć, jak wyglądała praca rzemieślników przed erą masowej produkcji – to dobry punkt wyjścia do rozmowy o tym, skąd brały się przedmioty codziennego użytku.

Dla młodszych dzieci może być tu mniej atrakcji niż w interaktywnych centrach nauki, ale kameralna atmosfera i autentyczne narzędzia robią wrażenie. Muzeum organizuje zajęcia edukacyjno-warsztatowe, podczas których dzieci mogą poznać dawne techniki rzemieślnicze.

Miłośnicy historii lokalnej docenią dokumenty rzemieślnicze – dyplomy cechovwe, regulaminy, księgi – które pokazują, jak funkcjonowały gildie i cechy w Polsce południowo-wschodniej.

W strukturze muzeum funkcjonuje pracownia konserwatorska, która zajmuje się renowacją zabytków nie tylko dla własnych zbiorów, ale także na zlecenie innych instytucji.

Ile czasu przeznaczyć na zwiedzanie

Zwiedzanie głównej ekspozycji zajmuje około godziny, może trochę więcej, jeśli ktoś dokładnie przygląda się eksponatom i czyta opisy. Warto dołożyć dodatkowe pół godziny na odwiedzenie którejś z dodatkowych lokalizacji – szczególnie wystawa o Janie Szczepanikowi w Piwnicy Przedprożnej może być ciekawym uzupełnieniem.

Muzeum oferuje zwiedzanie z przewodnikiem dostosowane do różnych grup – przedszkolnych, szkolnych czy dorosłych. Oprowadzanie pozwala lepiej zrozumieć kontekst historyczny i poznać ciekawostki związane z poszczególnymi rzemiosłami.

Informacje praktyczne – ceny, godziny, dojazd

Lokalizacja: Muzeum mieści się przy ulicy Piłsudskiego 19 w Krośnie, w centrum miasta, niedaleko Rynku. Dodatkowe lokalizacje znajdują się przy Rynku 5 (Piwnica PodCieniami), Rynku 16 (Piwnica Przedprożna) oraz ulicy Grodzkiej 18 (Pracownia Konserwatorska).

Ceny biletów: Bilet rodzinny (2 osoby dorosłe + 3 do 5 dzieci) kosztuje 60 zł. Szczegółowy cennik dla biletów indywidualnych najlepiej sprawdzić na stronie internetowej muzeum lub pod numerem telefonu.

Dojazd: Do centrum Krosna można dojechać samochodem – w okolicy dostępne są parkingi miejskie. Miasto ma także połączenia autobusowe z większych miast regionu. Z dworca autobusowego do muzeum to około 10-15 minut spacerem przez centrum.

Kontakt: Aktualne godziny otwarcia oraz informacje o wystawach czasowych i wydarzeniach można znaleźć na stronie muzeumrzemiosla.pl lub fanpage’u muzeum na Facebooku. Warto sprawdzić harmonogram zajęć warsztatowych, jeśli planuje się wizytę z dziećmi.

Krosno to także miasto znane z tradycji szklarskich – w pobliżu znajduje się Muzeum Rzemiosła oraz Muzeum Podkarpackie z bogatą kolekcją szkła artystycznego. Można połączyć zwiedzanie kilku atrakcji w jeden dzień.